Đối Khâm

Giao Lĩnh Thường – tức bộ y phục gồm chiếc áo 6 thân có cổ giao nhau (giao lĩnh) đi cùng với chiếc váy quây (thường) – là phục trang phổ biến nhất trong dân gian thời Lê, có thể thấy qua tranh vẽ lẫn điêu khắc.

Giao lĩnh có dạng vạt ngắn và vạt dài .

Giao lĩnh vạt ngắn dài không quá thân trên, thường dùng cho phụ nữ. Ở Trung Quốc, chiếc áo vạt ngắn này được gọi là nhu (襦), khi đi chung với váy sẽ được gọi là nhu quần (襦裙) – tức áo ngắn và váy. Những từ như thường (裳) và quần (裙) xưa đều được dùng để chỉ hạ y không đáy; tại Việt Nam từ thời Nguyễn trở đi, từ “quần” mới được chuyển sang dùng chủ yếu cho hạ y hai ổng.

Tại Triều Tiền và Trung Quốc thời Minh, giao lĩnh vạt ngắn là lớp y phục ngoài cùng, như thấy trong hai ảnh sau.

Bạn đang đọc: Đối Khâm

Giao lĩnh vạt ngắn của Minh Giao lĩnh vạt ngắn của Minh Giao lĩnh vạt ngắn của Triều Tiên Giao lĩnh vạt ngắn của Triều Tiên
Tại Nước Ta thời Lê, giao lĩnh vạt ngắn có thường quây bên ngoài, tựa như những thời kỳ trước của Trung Quốc, có nét tương đương với giao lĩnh quây hakama của Nhật .

Giao lĩnh vạt ngắn quây thường triều Lê Giao lĩnh vạt ngắn quây thường triều Lê Giao lĩnh quây thường trên tranh vẽ thời Minh Giao lĩnh quây thường trên tranh vẽ thời Minh
Giao lĩnh quây thường trên tranh vẽ thời Minh
Giao lĩnh quây thường trên tranh vẽ thời Minh
Giao lĩnh quây thường trên tranh vẽ thời Minh Giao lĩnh quây thường trên tranh vẽ thời Hán Giao lĩnh quây thường trên tranh vẽ thời Hán Tuy nhiên giao lĩnh vạt ngắn quây thường triều Lê hoàn toàn có thể phân biệt với giao lĩnh vạt ngắn quây thường của những triều đại ở Trung Quốc ở chỗ chiếc thường bên ngoài ngắn hơn chiếc thường ( hoặc váy ) bên trong, để lộ hai lớp váy. Trong khi đó, ở Trung Quốc ( cũng như Nhật Bản và Triều Tiên ), chiếc thường bên ngoài dài đến sát đất, bịt kín chiếc thường ( hoặc váy ) bên trong .
Thật ra kiểu y phục có thường ngoài ngắn hơn thường trong cũng có tại Trung Quốc ở một số ít thời kỳ ( như thấy ở ảnh thứ 2 trên ), tuy nhiên không phổ cập bằng tại Nước Ta triều Lê .
Cuối thời Lê, ta cũng thấy Open kiểu giao lĩnh vạt ngắn mặc phủ ngoài thường, mặc thành nhiều lớp, tạo ra một phong thái khá mới lạ, như minh hoạ ở tranh sau .

10661758_825800080818394_1081054808295265187_o

Giao lĩnh vạt dài dài quá đầu gối, cả nam lẫn nữ đều mặc; khi mặc thì áo phủ bên ngoài thường. Dạng phục trang này phổ biến tại cả 4 nước Việt, Trung, Hàn, Nhật, song thay đổi qua các thời kỳ và nhiều khác biệt về tiểu tiết có thể dùng để nhận dạng.

Giao lĩnh vạt dài ( cũng như vạt ngắn ) triều Lê có cổ cong võng, hoàn toàn có thể thấy ở hình minh hoạ trên .
Kiểu cổ giao lĩnh cong võng này được thấy khá thông dụng từ đời Tống về trước, tuy nhiên đến triều Minh, cổ giao lĩnh thẳng hơn và kéo kín hơn, tạo ra sự sự độc lạ giữa giao lĩnh triều Lê và Minh cũng như Triều Tiên ( vốn chịu tác động ảnh hưởng bởi phục sức Minh ). Một điểm nữa hoàn toàn có thể dùng để phân biệt là váy của Minh và Triều Tiên thường có nếp gấp còn váy thời Lê thì không. Ống tay áo triều Lê là dạng trực cư ( ống tay thẳng ) trong khi đó ống tay áo triều Minh là khúc cư ( ống tay cong ) .
Giao lĩnh vạt dài triều Lê Giao lĩnh vạt dài triều Lê
Giao lĩnh vạt dài triều Lê Giao lĩnh vạt dài Triều Tiên Giao lĩnh vạt dài Triều Tiên

Viên Lĩnh Thường – tương tự như giao lĩnh thường, nhưng áo là dạng cổ tròn thay vì cổ giao nhau, cũng có dạng vạt ngắn và vạt dài.

Viên lĩnh vạt ngắn – tương tự như giao lĩnh, viên lĩnh vạt ngắn thường có thường quây bên ngoài, và thường dùng cho phụ nữ.

Ngoài kiểu viên lĩnh tay dài thường thì còn có cả kiểu viên lĩnh không tay, khi mặc vào sẽ lộ lớp tay áo bên trong .

Viên lĩnh vạt dài – tương tự như giao lĩnh, viên lĩnh vạt dài thường được mặc phủ bên ngoài thường.

10625105_825851910813211_2024177047085041033_n

Vào thời Lý, áo viên lĩnh thường có bốn vạt ở trước như trong lời tả của Chu Khứ Phi thời Tống, ” Những người còn lại, ngày thường trên thì vận áo Sam đen cổ tròn bó sát, bốn vạt như áo Bối Tử, gọi là áo Tứ Điên ; dưới thì vận thường đen. ” ( trích Ngàn Năm Áo Mũ ). Loại viên lĩnh bốn vạt này hoàn toàn có thể còn sống sót đến thời Lê .
12348252_989891177735152_1878431033_n

Nội Y – Đối Khâm: Đôi khi phụ nữ không khoác giao lĩnh hay viên lĩnh ở ngoài, chỉ mặc một chiếc nội y, choàng thêm chiếc áo đối khâm. Đây là kiểu tiện phục quen thuộc của các hậu phi.

Lối ăn vận này đôi lúc cũng được thấy trong dân gian, đặc biệt quan trọng vào những khi trời nóng nực. Đôi khi, nội y còn được thả ra bên ngoài thường .

10625046_825796784152057_8968896957300221356_n

 

Đôi khi chiếc thường được kéo lên cao ( như phụ nữ thời Đường từng hay làm và sau này được ưu thích tại Triều Tiên ), làm thành kiểu “ cao thúc ” .
Khi nội y phụ nữ chỉ là dạng quấn quanh ngực, phối hợp với thường kéo cao và đối khâm, sẽ tạo nên một kiểu phục trang khá giống tiện phục của những nữ hậu phi thời Đường .

10420787_825796567485412_7965649930123684734_n

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *